Wethouder: politieke ambtsdrager in de gemeente

De wethouders en de burgemeester besturen de gemeente. Ze zijn samen het college van burgemeester en wethouders (college van B&W).

Rechtspositie wethouder

Meer informatie over de rechtspositie van wethouders vindt u op de pagina Rechtspositie politieke ambtsdagers gemeenten.

Benoeming en ontslag

Na de gemeenteraadsverkiezingen onderhandelen de leden van de raad over het aantal wethouders dat elke partij levert. Ze bepalen ook welke taken of portefeuilles de wethouders krijgen.

De partijen dragen een kandidaat-wethouder voor aan de voorzitter van de gemeenteraad. De wethouder hoeft geen lid van een politieke partij te zijn, maar het mag wel. De leden van de gemeenteraad stemmen dan over de voordracht van de wethouder. De gemeenteraad benoemt de kandidaat vervolgens tot wethouder. De benoeming is voor 4 jaar, gelijk aan de zittingstermijn van de gemeenteraad.

Scheiding gemeenteraad en college van B&W

Wethouders mogen geen lid van de gemeenteraad zijn. Zo worden de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders gescheiden. Hierdoor kan de raad wethouders beter controleren. Meer informatie over deze scheiding of ‘dualisering’ van het gemeentebestuur staat in de Wet dualisering gemeentebestuur.

Ontslag

De wethouder moet uitleg geven over de beslissingen van het college van burgemeester en wethouders aan de gemeenteraad. Vindt de raad dat de wethouder zijn of haar werk niet goed doet? Dan kan dit ertoe leiden dat de wethouder moet aftreden. De wethouder treedt ook af als zijn politieke partij bij verkiezingen zoveel zetels verliest dat deze niet meer in het college terugkomt. In dat geval treedt de wethouder na benoeming van het nieuwe college af.

Een wethouder heeft dan recht op een uitkering op basis van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa). De reden van ontslag is voor de uitkering niet van belang.

Taken wethouders

  • Taakgebieden wethouders
    De gemeenteraad bepaalt welk taakgebied een wethouder krijgt. Bijvoorbeeld onderwijs, financiën, huisvesting of sport. De wethouder komt op voor de belangen van zijn taakgebied. Wethouders hebben hierover overleg met ambtenaren van het Rijk en de provincie. Ze hebben ook gesprekken met bewoners, bedrijven en organisaties.
  • Taken college van burgemeester en wethouders (B&W)
    Het college van burgemeester en wethouders voert de besluiten van de gemeenteraad uit. Het college voert ook wetten en regelingen van het Rijk en de provincie uit (medebewind). Voorbeelden daarvan zijn de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015), de Wet werk en bijstand (Wwb) en de Wet milieubeheer (Wm). Het college is verder verantwoordelijk voor de financiën van de gemeente en de organisatie.