Gemeenteraadslid worden

Op 21 maart 2018 waren er gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen kon die dag behalve stemmen ook zelf verkozen worden tot raadslid in zijn gemeente. In totaal zijn er in Nederland bijna 9.000 gemeenteraadsleden. Interesse in het raadslidmaatschap? Deze pagina biedt meer informatie en een overzicht van handige websites.

Beeldtitel: Wat doet een raadslid? Een animatie.

Eens in de vier jaar zijn er in Nederland verkiezingen voor de gemeenteraad. Dan wordt bepaald welke partijen in de gemeenteraad komen. Raadsleden hoeven niet per se lid van een partij te zijn, maar in de praktijk is dat vaak wel zo.

Dit is Nora. Zij werkt bij een groot bedrijf en hoorde van een collega over de gemeenteraad. Nu werkt ze naast haar baan ook als raadslid. Ze wil bereiken dat iedereen met de trein en de bus kan. Nora is erg trots op haar inzet als raadslid voor een beter bereikbaar openbaar vervoer. Ze staat niet aan de zijlijn, maar onderneemt actie en ziet snel de effecten van haar inzet. Dit geeft haar een gevoel van relevantie. Ze leert als raadslid veel nieuwe vaardigheden, zoals onderhandelen en spreken in het openbaar. Dit gebruikt ze om haar doelen in de gemeenteraad te bereiken, maar ze heeft er ook veel aan bij haar andere werk.

Als raadslid hoef je het natuurlijk niet allemaal alleen te doen. Je kunt ook fractiegenoten en hulptroepen inschakelen, zoals de Rekenkamer en inwoners. Voor de functie moet je eropuit gaan in je stad, maar ook stukken lezen. Een raadslid maakt contact met de mensen en behartigt hun belangen vanuit de eigen wijk. Je vertegenwoordigt je eigen achterban, maar bent altijd in gesprek. Nieuwsgierig? Kijk dan op de website.

Beeldtekst: www.politiekeambtsdragers.nl.

Waarom raadslid worden?

De grootste drijfveren van volksvertegenwoordigers zijn:

  • Leveren van een bijdrage aan de samenleving.
  • Vertegenwoordigen van inwoners.
  • Zelfontwikkeling: het gebruiken en ontwikkelen van  talenten.
  • Netwerk vergroten.

Kan ik raadslid worden?

Bijna iedereen kan raadslid worden. De enige vereisten zijn:

  • 18 jaar of ouder.
  • Niet uitgesloten zijn van het kiesrecht.
  • In de gemeente wonen waar u raadslid wilt worden.
  • Wanneer iemand geen onderdaan is van een lidstaat van de EU, geldt aanvullend dat iemand minimaal 5 jaar achter elkaar in Nederland moet hebben gewoond.

Hoe kan ik meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen?

Kandidaatstelling gebeurt meestal via een bestaande of nieuwe landelijke of lokale politieke partij. Bij sommige politieke partijen is het nodig om ongeveer een half jaar voor de gemeenteraadsverkiezingen te solliciteren en een gesprek aan te gaan met een kandidatencommissie, bij andere partijen word je gevraagd. Soms stellen partijen als eis dat iemand in ieder geval al een jaar lid moet zijn.

Meestal mogen de leden van een partij uiteindelijk bepalen wie op de lijst komt en op welke positie. Zodra dat gebeurd is, wordt de lijst 'ingediend' bij de kiescommissie van de gemeente. Hoe hoger de plaats op de lijst, des te groter de kans om verkozen te worden. Er is één uitzondering: kandidaten die genoeg voorkeurstemmen hebben worden direct verkozen, ongeacht hun plaats op de lijst.

Na de verkiezingen kunnen mensen die niet verkozen zijn, namens een partij bijvoorbeeld burgerlid worden of actief worden in een steunfractie. De mogelijkheden kunnen verschillen per gemeente en per partij. Voor wie raadslid wil worden, kan dergelijke ervaring nuttig zijn.

(Beeldtitel: Hoe word ik raadslid en wat betekent dat eigenlijk? Een vrouw loopt een hek door. Nazima Ramdin:)

STILTE

NAZIMA RAMDIN: Ik ga de politiek in omdat ik het belangrijk vind om iets terug te kunnen doen voor onze maatschappij.
Dat heb ik geprobeerd met mijn eigen bedrijf en dan kan je dus, met goede doelen kom je een heel eind.
Maar ik wil meer doen en daarom ga ik de gemeenteraad in.

(Nazima loopt door een gang.)

Mijn verwachtingen van het politieke ambt, nou, ik moet je heel eerlijk zeggen ik had eerst geen idee wat me te wachten stond maar ik ben me erin gaan verdiepen.
Ik heb gekeken op de website, ik heb met wat raadsleden gesproken en ik werk natuurlijk vanuit het ministerie heel vaak met mensen uit de politiek.
En ik merkte dat, op het moment dat ik me erin had verdiept dat ik het steeds leuker en leuker vond en dat ik daar ook iets mee wil gaan bereiken en iets wil gaan doen.
Ik vind dat iemand die in het politieke ambt zit dat die heel goed zou moeten kunnen luisteren.
Luisteren en zich heel goed zou moeten kunnen verplaatsen in een ander dus de belevingswereld van een ander.
Alleen dan kun je de juiste besluiten maken in een gemeenteraad of met landelijke politiek.

(Ze praat met enkele mannen.)

De vaardigheid die ik meeneem, is het verbinden.
Ik heb namelijk als ondernemer een ontzettend groot netwerk.
En met mijn functie binnen BZK heb ik ook een groot netwerk.
Dus het bij elkaar brengen van deze mensen en daarmee komen tot hele mooie resultaten, dat is wat ik extra meeneem.

(Nazima zit te schrijven.)

Wat ik als reden geef aan eenieder om de beslissing te nemen om raadslid te worden, is ten eerste je leert er ontzettend veel van.
De weg ernaartoe, het proces, je erin verdiepen.
Je leert nieuwe mensen kennen, maar je leert ook beter om te gaan met deze mooie stad waar jij invloed op kunt uitoefenen in plaats van zeuren aan de zijlijn.
Kortom betekent het gewoon meebeslissen, meedenken en mee uitvoeren.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het beeld wordt blauw met wit. Beeldtekst: Wilt u meer informatie, kijk dan op: www.politiekeambtsdragers.nl. twitter: @politiekeambt.)

RUSTIGE MUZIEK DIE WEGEBT

Wat houdt het raadslidmaatschap in?

Bekende taken van de gemeenteraad zijn het stellen van kaders en het controleren van de burgemeester en wethouder. Daarnaast zijn raadsleden veel in gesprek met bewoners en op werkbezoek, om inwoners zo goed mogelijk te vertegenwoordigen.

Krijg ik betaald als raadslid?

Voor de werkzaamheden als raadslid ontvangt u een vergoeding. De hoogte van deze vergoeding is afhankelijk van het aantal inwoners dat de gemeente heeft. Bekijk de exacte bedragen.

Meer weten?

De beroepsverenigingen voor raadsleden, Raadslid.nu, maar ook politieke partijen organiseren trainingen voor (kandidaat-)raadsleden. Daarnaast organiseren ook veel gemeenten via onder meer ProDemos politiek neutrale cursussen voor mensen die overwegen raadslid te worden.

Zie ook de website Schuilt er een raadslid in mij?