Politieke partijen

In hoeverre speelt een politieke partij een rol voor iemand met een politiek ambt? Moet je lid zijn van een politieke partij om politiek ambtsdrager te worden? En wat zijn de voor- en nadelen om lid te zijn van een politieke partij? Lees hieronder een beknopt antwoord.

Politieke partijen spelen een belangrijke rol in de politiek. Zo zorgen ze vaak voor de aantrekking van volksvertegenwoordigers. Want na een verkiezing, moeten de gekozen partijen een fractie vormen. De partijen die in het coalitiebestuur terecht komen, leveren bijvoorbeeld wethouders en ministers. Wanneer een politieke partij bestuurders wil voordragen, dan zal voor de invulling daarvan vooral in het eigen ledenbestand gekeken worden.

Hierdoor is het voor veel mensen met politieke ambities logisch lid te worden van een politieke partij. Het biedt interessante contacten en een politieke partij kan zorgen voor bijvoorbeeld een opleiding en helpen bij het organiseren van een campagne.

Maar een politieke ambtsdrager hoeft niet per se lid te zijn van een politieke partij. Zo zijn er ook burgemeesters die geen lid zijn van een partij. Daarnaast kan men ook met een blanco lijst aan verkiezingen deelnemen. Er staat dan op het stembiljet geen (partij)naam boven de kandidatenlijst, maar alleen een nummer.

Ideologie

Het algemene gedachtegoed van een partij wordt meestal vastgelegd in een partij- of beginselprogramma. Daarnaast wordt voorafgaand aan verkiezingen een verkiezingsprogramma opgesteld. Politieke partijen worden daarnaast op verschillende manieren onderscheiden: confessioneel en niet-confessioneel, links en rechts, progressief en conservatief. Bij deze indelingen moeten we ook bedenken dat vooral de grote politieke partijen door hun omvang verschillende meningen in zich bergen. Daarnaast zijn er ook politieke partijen die zich voornamelijk richten op een bepaald thema.

Nieuwe partij

Naast aansluiten bij een bestaande partij, kan iemand ook de politiek ingaan door een nieuwe politieke partij of groepering te registreren bij het centraal stembureau (de Kiesraad). De naam van die partij komt dan op de kandidatenlijst op het stembiljet te staan. Indien een partij voldoende stemmen krijgt, kan zij een zetel bemachtigen.

Financiering

Politieke partijen kunnen uit een aantal financieringsbronnen putten. Interne bronnen van partijen zijn ledencontributie, 'partijbelasting' van volksvertegenwoordigers en fondsenwerving. Externe bronnen zijn giften, sponsorinkomsten en (overheids)subsidie. Partijen kunnen ook beschikken over reserves. Een groot deel van de uitgaven van politieke partijen gaat naar verkiezingscampagnes.

Vrijwilligers

De organisatie van een politieke partij draait op provinciaal en lokaal niveau vaak grotendeels op vrijwilligers (partijleden). De organisatievorm is vaak een vereniging met naast ledenvergaderingen, ook sociale en inhoudelijke activiteiten. In Nederland zijn ongeveer 300.000 mensen lid van een politieke partij.